Салық органы шотты бұғаттады: неге бұлай болады және шектеуді қалай алып тастауға болады

Бұғаттау әдетте ең ыңғайсыз сәтте анықталады: жалақы немесе өнім берушіге төлем өтпей қалады. Бұл айыппұл емес, салық міндетін орындауды қамтамасыз ету тәсілі екенін түсіну маңызды. Ол себеп жойылған бойда алынады, сондықтан ең бастысы — оны тез табу.

Заң тұрғысынан «бұғаттау» дегеніміз не

Салық кодексінде бұл шығыс операцияларын тоқтата тұру деп аталады (Салық кодексінің 86-бабы). Салық органы өкім шығарады, банк оны алып, сол күні орындауға міндетті. Шотқа түсімдер есептеле береді, ал шығыс операциялары — тікелей рұқсат етілгендерінен басқасы — тоқтатылады.

Өкім кассаға да қатысты болуы мүмкін: онда кассаға түсетін қолма-қол ақшаны келесі жұмыс күнінен кешіктірмей бюджетке тапсыру керек.

Шоттардан басқа, салық органы ЭШФ жазуды да тоқтата тұруы мүмкін — бұл жеке шара, және ол туралы көбіне сатып алушыға шот жазу мүмкін болмағанда біледі.

Тоқтата тұрудың алты негізі

«Шекті» берешектің мөлшерін уәкілетті орган анықтайды. Сондықтан сіз білмеген шағын бересінің өзі бұғаттаумен аяқталуы мүмкін — дербес шотты тұрақты салыстырудың маңыздылығы осыдан.

Шоттың неге бұғатталғанын қалай білуге болады

1. Салық төлеушінің кабинетін ашыңыз: хабарламалар мен өкімдер бөлімдері. Онда өкімнің нөмірі мен негізі көрсетілген.
2. Дербес шотты тексеріңіз: бересі, өсімпұл немесе бөлінбеген төлемдер бар ма.
3. Соңғы хабарламалар бойынша мерзімдерді қараңыз: камералдық бақылау — орындауға 30 жұмыс күні, берешекті өтеу туралы хабарлама — 10 жұмыс күні, айналымды растау туралы — да 10.
4. Егер кабинетте ештеңе болмаса — банктен өкімнің деректемелерін сұратып, өз МКБ-ңызға жүгініңіз.

Тоқтата тұру кезінде нені төлеуге болады

Тоқтата тұру салықтарды, кедендік және әлеуметтік төлемдерді, өсімпұл мен айыппұлдарды төлеуге қолданылмайды. Сондай-ақ жалақы, алимент, зиянды өтеу және кейбір басқалары бойынша атқарушылық құжаттар бойынша есептен шығару бұғатталмайды. Демек, бюджет алдындағы қарызды сол шоттан өтеуге болады — ақшаны «басқа жерден» аударудың қажеті жоқ.

Өкім қолданылып тұрғанда қызметкерлерге жалақыны және өнім берушілерге төлемдерді өткізу мүмкін емес. Сондықтан себепті жою жылдамдығы бизнеске тікелей әсер етеді.

Шектеуді қалай алып тастауға болады: мысал

ЖШС камералдық бақылау бойынша алшақтықтар туралы хабарлама алды: ЭШФ бойынша айналым декларациядағыдан жоғары. Бухгалтер оны байқамады, 30 жұмыс күні өтті — келесі жұмыс күні шот бойынша операциялар мен ЭШФ жазу тоқтатылды.

• 1-күн: өкімнің нөмірі бойынша негізін тауып, ЭШФ пен декларацияны салыстырды.
• 2-күн: алшақтық ішінара расталды. Расталған бөлігіне хабарлама бойынша қосымша декларация, қалғаны бойынша түсініктеме берді, салық пен өсімпұлды қосымша төледі.
• 3-күн: салық органы орындауды қабылдап, өкімді жойды — заң бойынша себеп жойылғаннан кейін бір жұмыс күнінен кешіктірмей.

Егер хабарлама уақтылы ашылса, бұғаттау болмас еді. Хабарламаларға жауап беру тәртібі бизнес МКК-дан хабарлама алса не істеу керек мақаласында талданған.

Егер себеп — салық берешегі болса

Бұл ең жиі жағдай, және ол компанияның салықтарды мүлдем төлемегенімен сирек байланысты. Әдетте қарыз «техникалық» болады:

• төлем қате БЖК-мен кеткен: бір салық бойынша артық төлем, екіншісі бойынша бересі;
• салық төленген, бірақ бірнеше күн кешігіп, ал өсімпұл төленбеген;
• қосымша төлеммен қосымша декларация берілген, ал ол бойынша салық аударылмаған;
• бухгалтер білмеген мүлікке немесе көлікке салықтар есептелген;
• компания үшін төлем директордың жеке шотынан жүргізілген және ол ЖШС-ның дербес шотына бөлінбеген.

Әрекеттер тәртібі бірдей. Алдымен дербес шотты ашып, бересі тұрған салықты және өсімпұл сомасын табыңыз. Содан кейін басқа салықтар бойынша артық төлем бар-жоғын тексеріңіз: оны өтінішпен есепке жатқызуға болады, бірақ бұл уақыт алады, сондықтан шот бұғатталғанда бересі мен өсімпұлды төлеп, артық төлемді кейін қайтару немесе есепке жатқызу тезірек.

Қарыз үшін бұғаттау алдында салық органы әдетте берешекті өтеу туралы хабарлама жібереді — оны орындауға 10 жұмыс күні беріледі. Егер Салық төлеушінің кабинетін тұрақты ашып тұрсаңыз, операциялар тоқтатылғанға дейін қарызды жабуға уақытыңыз бар. Өсімпұлды есептеу және оның типтік себептерін салық есептілігінің мерзімі өтіп кетсе не істеу керек мақаласында талдадық.

Бұғаттауға қалай жол бермеуге болады

• Салық төлеушінің кабинетін кемінде аптасына бір рет тексеретін жауапты адамды тағайындаңыз.
• Дербес шотты ай сайын және әр ірі төлемнен кейін салыстырыңыз.
• Салықтарды соңғы күні емес, алдын ала төлеңіз: БЖК-да қатесі бар төлем бересіге айналады.
• Келіспесеңіз де, хабарламаны жауапсыз қалдырмаңыз: түсініктеме — бұл да орындау.
• ЖБР-де болсаңыз, есепке қою туралы хабарлама алмау үшін ҚҚС шегін қадағалаңыз.

Бұғаттау кезінде кім қалай әрекет ететінін компания ішінде алдын ала келісіп алған пайдалы. Директор өкімді қайдан қарауға болатынын білуі, бухгалтердің Салық төлеушінің кабинетіне және дербес шотқа қолжетімділігі болуы, ал компанияда салықтарды төлеуге резерв болуы тиіс. Егер жалақы белгілі бір күндері төленсе, хабарламаларды төлемге бірнеше күн қалғанда тексеріңіз: осылайша қызметкерлер ақшасыз қалғанға дейін себепті жоюға уақытыңыз болады. Егер төлем кешіктірілсе, негізгі өнім берушілерді бөлек ескерткен жөн: қысқа түсініктеме үнсіздіктен гөрі қарым-қатынасты жақсырақ сақтайды.

Қорытынды

Шотты бұғаттау — жаза емес, орындалмаған міндет туралы белгі. Өкімдегі негізді тауып, оны жойыңыз, сонда операциялар бір жұмыс күні ішінде қалпына келтіріледі. Егер себеп айқын болмаса немесе хабарлама даулы болса, Астанада дербес шотты тексеріп, өсімпұлды есептей отырып, салықтық хабарламалар бойынша консультация аясында жағдайды талдап, жауап дайындаймыз.

Чек-парақ

Шот бұғатталды: ретімен нені тексеру керек

Тексерген сайын тармақтарды белгілеңіз — нәтиже браузерде сақталады.

• Салық төлеушінің кабинетінен өкімді тауып, негізін жазып алдық
• Дербес шотты тексердік: бересі, өсімпұл, бөлінбеген төлемдер
• Соңғы 3 айдағы барлық хабарламаларды және олардың мерзімдерін тексердік
• Егер негіз — камералдық бақылау болса, ЭШФ пен декларацияларды салыстырдық
• Берешекті сол шоттан өтедік (салықтарды төлеу бұғатталмайды)
• Хабарлама бойынша есептілік немесе түсініктеме бердік
• Орындауды салық органы қабылдағанына көз жеткіздік
• Кабинетті апта сайын тексеруге жауапты адам тағайындадық

Жиі қойылатын сұрақтар

Бұғатталған шотқа түсімдер келе ме?

Иә. Тек шығыс операциялары тоқтатылады, сатып алушылардан ақша әдеттегідей есептеледі.

Жұмысты жалғастыру үшін басқа банкте жаңа шот ашуға бола ма?

Бұл мәселені шешпейді: өкім салық төлеушінің шоттарына қатысты, ал себеп сақталады. Бұғаттаудың негізін жойған тезірек.

Қарызды төлегеннен кейін бұғаттау қашан алынады?

Салық органы өкімді себеп жойылған күннен кейінгі бір жұмыс күнінен кешіктірмей жояды. Төлем түсіп, дербес шотта бөлінуі тиіс.

ЭШФ жазуды бұғаттай ма?

Камералдық бақылау бойынша хабарлама орындалмағанда — иә, шоттардан бөлек. Ол хабарлама орындалғаннан кейін қалпына келтіріледі.